مردی پرسيد سوالی زحسن البصری
که ببينم که درين باره چی ها ميدانی
فکری امروز بسر زد که چنان
ممکن است اين که بخواب آيد شيطان؟
گفت نه اين خاصيت ذاتش نيست
چونکه بر آدمی ابليس مراعاتش نيست
او اگر خفتی پس آن لحظه آسوده گی است
آنزمان زندگی ات دور زآلودگی است
کوش با هوش زابليس بهرجا باشی
گر تو با جمعی و يا خفته تو تنها باشی
سر بنه شب تو ببالشت بسوی قبله
آيت الکرسی و الحمد بخوانی جمله
سورتين معوذتين نيز تلاوت بنما
هم زکردار بد خويش ندامت بنما

صبح که برخاستی اين را بزبان آور زود
چونکه تأييد نبی نيز همين خواهد بود.
حمد آن رب که مرا باز حياتم داده ست
حمد او را که حيات بعد مماتم داده ست
حمد بر او که به او باز رويم

دوشنبه [برابر با 19 آذر] اولین روز ماه ذی الحجه است. بر این اساس روز وقوف در
عرفه سه شنبه 18 دسامبر [برابر با 27 آذر] و روز عید قربان نیز چهارشنبه 19
دسامبر [28 آذر] خواهد بود.
بنابرين روزه عرفه روزسه شنبه خواهد بود .

چگونه به استقبال اين مواسم خير برويم؟
شايسته است انسان مسلمان با توبه نصوح و صادقانه و برگشتن از گناهان و ترك آنها به استقبال اين مواسم خير برود زيرا اين گناهان است كه انسان را از فضل پروردگار محروم مي سازد.
و هنچنين بايد با عزم صادق و جدي براي اغتنام اين فرصتها از اين مواسم مبارك استقبال كنيم و هر كه با خداوند صدق ورزد، خداوند نيز او را تصديق خواهد كرد:
{والذين جاهدوا فينا لنهدينهم سبلنا وإن الله لمع المحسنين} [العنكبوت/69]
(و كساني كه در راه ما جهاد كردند، قطعا آنها را به راه هاي خويش هدايت خواهيم كرد)
پس برادر و خواهر مسلمان من! تا فرصت هست از آن استفاده ببر. خداوند ما را بر قدرداني اين مواسم موفق بدارد.
برخي از احكام قرباني
اصل در قرباني آن است كه براي زنده ها مشروع است چنانكه رسول الله ـ صلي الله عليه و سلم ـ و اصحابش براي خود و خانواده شان قرباني مي كردند اما اينكه برخي از مردم گمان مي كنند قرباني تنها براي مرده گان است، صحيح نيست و اصل و اساسي ندارد.
اما قرباني براي اموات سه حالت دارد:
-به همراه زنده گان براي آنها نيز قرباني شود؛ مانند اينكه فرد براي خود و خانواده اش قرباني كند و قصدش زنده گان و اموات باشد (خويشاوندانش كه فوت نموده اند) و دليل اين قول قرباني كردن رسول الله ـ صلي الله عليه و سلم ـ براي خود و خانواده اش است در حالي كه برخي از خانواده او فوت كرده بودند
- اينكه فرد بر اساس وصيت متوفي برايش قرباني كند.
- اينكه فرد به عنوان صدقه براي اموات بطور مستقل قرباني كند: و اين جايز است و فقهاي حنبلي تقرير نموده اند كه ثواب آن به متوفي مي رسد (با قياس بر صدقه) اما آنچه مشخص است اين نوع قرباني سنت و مستحب نيست به دليل آنكه رسول الله ـ صلي الله عليه و سلم ـ براي هيچكدام از درگذشتگانش به طور خصوصي قرباني ننموده است. نه براي حمزه سيد الشهداء ـ رضی الله عنه ـ و نه براي فرزندانش كه قبل از او وفات كردند و نه براي همسرش ام المومنين خديجه رضي الله عنها كه از محبوب ترين همسرانش بود. و از هيچكدام از اصحاب پيامبر رضي الله عنهم اجمعين روايت نشده كه براي يكي از بستگان متوفي خود بطور خصوصي قرباني كرده باشند. همچنين كاري كه برخي از مردم انجام مي دهند و سال اول وفات ميت برايش قرباني مي كنند و اعتقاد دارند كه در اين قرباني نبايد هيچ كس را شريك نمود، صحيح نيست. شايد اگر آنها مي دانستند مي توان از طرف خود و خانواده خود چه زنده گان و چه رفتگان قرباني نمود، چنين نمي كردند.
آنچه نبايد شخص قرباني كننده انجام دهد:
اگر شخصي نيت قرباني كرد و ماه ذي الحجه (چه با رويت هلال و چه با تكميل ماه ذي القعده) وارد شد؛ بر او حرام مي شود كه موي خود را كوتاه كند و يا چيزي از آن كم كند و يا ناخن خود را بگيرد و يا هر چيزي از پوست خود بگيرد تا اينكه قرباني را انجام دهد زيرا در حديث ام السلمه رضي الله عنها از رسول الله ـ صلي الله عليه و سلم ـ روايت شده كه ايشان فرمودند: «اگر ماه ذي الحجه وارد شد و يكي از شما خواست قرباني كند، مو و ناخن هايش را نگه دارد [كوتاه نكند]» [رواه أحمد و مسلم] و در لفظ ديگر حديث: «پس چيزي از مو و پوستش نگيرد تا قرباني كند» و اگر در وسط دهه ذي الحجه نيت قرباني كرد از زمان نيت اين كارها بر او ممنوع مي شود و اگر قبل از نيت مو و يا ناخن خود را كوتاه كرده بر او اشكالي نيست.
حكمت اين نهي
از آنجا كه قرباني كننده در برخي از اعمال نسك يعني قرباني براي الله با حاجيان مشاركت كرده است در برخي از خصوصيتهاي احرام نيز با آنها شريك مي شود مانند ممنوع بودن گرفتن مو و ناخن و ... اما خانواده او مي توانند اين كارها را انجام دهند.
و اين حكم خاص قرباني كننده است اما اين حكم به خانواده او و كساني كه او از طرف آنها قرباني مي كند تعلق نمي گيرد زيرا رسول الله ـ صلي الله عليه و سلم ـ مي فرمايد: «هر كدام از شما كه خواست قرباني كند ...» و همچنين از او روايت شده كه از طرف اهل بيتش قرباني مي كرد اما روايت نشده به آنان دستور امساك از اين موارد را داده باشد.
اما اگر شخصي كه نيت قرباني دارد چيزي از مو يا ناخن و يا پوستش گرفت گناهكار است و بايد به سوي الله توبه نمايد و ديگر تكرار نكند و كفاره اي بر او نيست و هيچ امري بر او تعلق نمي گيرد. و اگر از روي فراموشي يا جهل يا بدون قصد اين امور از او صورت گرفت گناهي بر او نيست. اما اگر مجبور شد به علتي اين امور را انجام دهد گناهي بر او نيست مثلا اگر ناخنش شكست و راهي جز كوتاه كردن آن نبود يا براي مداواي زحم موجود در سر مجبور به تراشيدن سر شد، و اينگونه موارد...
فضائل دهه ذی الحجه
الحمد لله رب العالمين و الصلاة و السلام علي سيد المرسلين...
اين از فضل و رحمت الله است كه در طي سال براي بندگان صالح خود مواسمي قرار مي دهد كه در آن به اعمال صالح بپردازند و يكي از اين مواسم اسلامي دهه ذو الحجه است...
دهه ذو الحجه
در فضيلت و بزرگي اين دهه مبارك ادله بسياري از قرآن و سنت وارد شده است:
1- الله سبحانه و تعالي مي فرمايد: { والفجر وليال عشر } [الفجر/2-1] (قسم به سپيده دم و قسم به شب هاي دهگانه) ابن كثير رحمه الله در تفسير خود مي گويد: منظور از اين ده شب دهه ذي الحجه است همانطور كه ابن عباس رضي الله عنهما و ابن زبير ـ رضی الله عنهما ـ و مجاهد و ديگران گفته اند. [رواه البخاري]
2- و همچنين از ابن عباس رضي الله عنهما روايت است كه گفت: رسول الله ـ صلي الله عليه و سلم ـ فرمود: «هيچ ايامي نيست كه نزد الله سبحانه و تعالي عمل صالح محبوبتر از اين ايام باشد» گفتند: و نه حتي جهاد در راه الله؟ فرمود: «ونه جهاد در راه الله مگر شخصي كه با جان و مال خود خارج شود و هيچ كدامشان را برنگرداند»
3- و الله سبحانه و تعالي مي فرمايد: {ويذكروا اسم الله في أيام معلومات} [الحج/28] (ونام الله را ياد كنند در روزهاي مشخص) ابن عباس در تفسير آن مي گويد: يعني روزهاي دهگانه ذي الحجه ( تفسير ابن كثير)
4- و از ابن عمر رضي الله عنهما روايت است كه رسول الله ـ صلي الله عليه و سلم ـ فرمودند: «هيچ ايامي نيست كه عمل صالح در آن محبوبتر از اين ايام دهگانه باشد؛ پس در آنها بسيار تهليل (لا اله الا الله) و تكبير (الله اكبر) و تحميد (الحمدلله بگوييد» رواه احمد
5- سعيد بن جبير رحمه الله (راوي حديث دوم از ابن عباس) وقتي كه دهه ذي الحجه داخل مي شد تا جايي در عبادت تلاش مي كرد كه توانش به پايان مي رسيد. رواه الدارمي
6- و همچنين ابن حجر عسقلاني در فتح الباري (شرح صحيح بخاري) مي گويد: و آنچه در فضيلت و برتري ايام ذي الحجه نمايان است جمع شدن تمام عبادات در اين مناسبت است، يعني: نماز و روزه و صدقه و حج، و در هيچ مناسبت ديگري چنين نيست.
نیکی و خدمت به پدر و مادر وظیفهایست که فرزندان خوش رفتار،و فهمیده
آن را بعهده میگیرند.
آنهائیکه راه فرمانبرداری و اطاعت، جوانمردی و مروت را میشناسند
، و برای بدست آوردن سعادت در دنیا و آخرت تلاش مینمایند،
فرزندانی که ارزش فرمانبرداری و خدمت را میدانند،
و نزد آنان تربیتی که از والدین خود گرفتهاند مثمر ثمر واقع شده
، و «هماکنون دوران استفاده پدر و مادر از ثمره آن است».
برادر و خواهر مسلمان:
بدانکه فرمانبرداری و نیکی به پدر و مادر نزد
خداوند از محبوبترین اعمال است.
عبدالله بن مسعود t میفرماید: «سألت النبي صلی الله علیه وسلم
أي العمل أحب الله؟ قال: الصلاة علی وقتها. قال: ثم أي؟ قال: برالوالدین. قال: ثم أي؟ قال: الجهاد في
سبیل الله». (البخاری ومسلم).
از پیامبر صلی الله علیه وسلم سوال نمودم چه عملی نزد خدا محبوبتر و دوست
داشتنیتر است. فرمود : نماز در وقت، گفت: بعد از آن کدام عمل؟ فرمود:
نیکی کردن و فرمانبرداری پدر و مادر. گفت: بعد از آن؟ فرمود: جهاد در
راه خدا.
نیکی و فرمانبرداری پدر و مادر راهی است بسوی بهشت: رسول الله صلی الله علیه وسلم
فرمودند:
«رغم أنف، ثم رغم أنف، ثم رغم أنف، قيل من یا رسول الله؟ قال: من أدرک أبویه عند الکبر أحدهما أو
کلیهما فلم یدخل الجنة». (مسلم).
دماغش با حالت خواری بر خاک خورد «خاک برسرش» باز خاک بر سرش، باز
خاک برسرش، عرض کردند چه کسی یا رسول الله؟ فرمود: کسی که یکی از پدر و
مادرش یا هر دوی آنها را در سن پیری درک کند، و کاری نکند که به بهشت
برود. «یعنی آنچه لازم است در حق آنان نیکی و خدمتگذاری نکند و در اثر
این كاخهاى بهشت را از دست بدهد».
پیامبر صلی الله علیه وسلم میفرماید:
«الوالد أوسط أبواب الجنة فإن شئت فأضع ذلک الباب، أو احفظه».
(أحمد، ترمذي، ابن ماجه وآلباني آنرا در صحيح الترغيب صحيح دانسته
است). پدر و مادر بهترين و بالاترين، درهای بهشت میباشند پس اگر میخواهی
وارد آن شوی مراقب آن در باش «به پدر و مادرت نیکی، و از آنان
نافرمانی مکن» و یا آن در را «در اثر آزار و نافرمانی آنان» از دست
بده و ضایع گردان.
نیکی نسبت به پدر و مادر موجب زیادی عمر و فزونی و رونقی رزق و روزی
میشود.
رسول الله صلی الله علیه وسلم میفرماید:
«مَن سَرَّهُ أَن یَمُدَّ لَه في عُمرِه وَیُزادَ في رِزقِهِ، فَیَبَر والِدَیه ولیَصِل رَحِمَهُ». (صحیح الترغیب: 2488).
کسی که دوست دارد در دنیا عمرش طولانی و با برکت، و رزق و روزیاش
افزون گردد «فزونی یابد» به پدر و مادر خویش نیکی کند، و صله رحم
«رفت و آمد فامیل نزدیک» انجام دهد.

امير المؤمنين عمر بن الخطاب (رضي الله عنه)
او عمر بن الخطاب بن نفيل بن عبدالعزي بن رياح بن عبدالله بن قرط بن رزاح بن عدي بن كعب بن لؤي بن غالب قرشي عدوي است كه نسب او در كعب بن لؤي به رسول الله (صلي الله عليه و سلم) مي رسد. 13 سال پس از عام الفيل متولد گرديد؛ كنيه اش ابوحفص مي باشد و از آنجا كه بوسيله او اسلام در مكه آشكار و علني شد و ميان كفر و ايمان جدايي افتاد به فاروق ملقب گرديد.
عمربن الخطاب قبل از اسلام
در كودكي به سختي و خشونت زندگي عادت كرد. او در كودكي براي پدر و دائي هايش چوپاني مي كرد. در جواني به تجارت روي آورد و توانست در اين راه موفق شود و داراي ثروت شود. در سفرهاي تجاري اش به يمن و شام توانست معارف متعددي كسب كند. از آنجايي كه از نظر خانوادگي داراي مكانت بالايي بود و همچنين داراي شخصيتي قوي و شجاعت بسياري بود توانست در ميان قريش جايگاه و مكانت بالايي كسب كند تا جايي كه ابن سعد مي گويد:
عمر بن الخطاب قبل از اسلام ميان عرب در اختلافاتشان داوري مي كرد
او داراي شخصيتي حكيم، شكيبا، شريف و داراي بلاغت و رسائي حجت بود و به همين سبب قريش او را به عنوان سفير خود منصوب كرده بودند.